Καλλιεργώντας την ενσυναίσθηση στο Νηπιαγωγείο 2: Παιχνίδια Κατανόησης της Οπτικής του Άλλου

Η κατανόηση της οπτικής του άλλου, είναι ένα από τα πιο απαιτητικά βήματα για τα παιδιά του νηπιαγωγείου, καθώς διανύουν ακόμα μια έντονα εγωκεντρική φάση ανάπτυξης. Τα παιχνίδια αυτά τα βοηθούν να καταλάβουν ότι «αυτό που βλέπω, σκέφτομαι ή νιώθω εγώ, δεν είναι απαραίτητα ίδιο με αυτό που βλέπει, σκέφτεται ή νιώθει κάποιος άλλος».

                                   πατηστε στην εικονα για να τα δειτε συγκεντρωμενα σε ποστ

Παιχνίδια:

α) Τι βλέπεις από τη δική σου οπτική/μεριά/θέση; (Παιχνίδι Χώρου & Παρατήρησης) 

Σε τραπέζι κάθονται απέναντι δυο μαθητές. Στο κέντρο ανάμεσά τους, πάνω στο τραπέζι, ένα αντικείμενο που στις δυο του πλερές είναι εντελώς διαφορετικό, (π.χ. ένα κουτί που από τη μια μεριά έχει κολλημένο έναν ήλιο και από την άλλη ένα φεγγάρι - αυτοκόλλητα )

Ρωτάμε το Παιδί Α: «Τι βλέπεις εσύ;». Απαντάει: «Τον ήλιο» 

Μετά κάνουμε τη μαγική ερώτηση στο Παιδί Α: «Ο Γιώργος που κάθεται απέναντί σου, τι βλέπει τώρα;». 

Στην αρχή, τα νήπια τείνουν να λένε «τον ήλιο» (αυτό που βλέπουν τα ίδια). Μέσα από το παιχνίδι, όμως, μαθαίνουν να αλλάζουν θέση ή να σκέφτονται τη θέση του άλλου και να απαντούν σωστά. Στη συνέχεια, τα παιδιά αλλάζουν θέσεις για να το επιβεβαιώσουν.

Κάτι αντίστοιχο μπορούμε να κάνουμε με τον ήλιο - το φεγγάρι - γη, τρία παιδιά αναλαμβάνουν εναν ρολο κάθε φορά, κινούνται στο χώρο μπροστά απο την υπόλοιπη ομάδα (παρεούλα).

β) Φοράω τα Γυαλιά σου (Παιχνίδι Ρόλων & Ενσυναίσθησης)

Με 3-4 ζευγάρια μεγάλα, αστεία, χάρτινα ή πλαστικά γυαλιά με ή χωρίς φακούς που να παραπέμπουν σε διαφορετικούς ρόλους. Κάθε ζευγάρι αντιπροσωπεύει έναν χαρακτήρα (π.χ. «Τα γυαλιά του μωρού», «Τα γυαλιά του παππού», «Τα γυαλιά του σκύλου», «Τα γυαλιά του υπερήρωα»). 

 Καλούμε ένα παιδί να διαλέξει και να φορέσει ένα ζευγάρι γυαλιά (π.χ. του παππού).

Ο/Η νηπιαγωγός παρουσιάζει μια κατάσταση στην τάξη: «Έπεσε κάτω ένα βάζο με καραμέλες και σκορπίστηκαν παντού!».

Ρωτάμε το παιδί: «Αν έβλεπες αυτό το σκηνικό μέσα από τα γυαλιά του παππού (που πονάει η μέση του και περπατάει αργά), τι θα σκεφτόσουν; Πώς θα αντιδρούσες;». (Το παιδί μπορεί να απαντήσει: «Ωχ, πώς θα σκύψω τώρα να τις μαζέψω;»).

 Δίνουμε τα «γυαλιά του μωρού» σε άλλο παιδί: «Το μωρό τι θα έκανε αν έβλεπε τις καραμέλες στο πάτωμα;» («Θα έτρεχε να τις φάει!» ή «Θα έκλαιγε από τον θόρυβο») κλπ

 

γ)Η Ιστορία από την ανάποδη! 

Σίγουρα έχετε κάνει κάτι αντίστοιχο, ειδικά στις εργασίες βιβλιοθήκης. Παίρνουμε ένα γνωστό παραμύθι πχ "Τα τρια γουρουνάκια"  και   προτείνουμε μια πρόκληση: «Ξέρουμε την ιστορία από την πλευρά των γουρουνιών. Τι θα γινόταν όμως αν μας την έλεγε ο Λύκος;»

Μπορούμε να αναπτύξουμε την ιστορία από την πλευρά του Λύκου κι έπειτα να παίξουμε αυτοσχεδιαστικό θέατρο. Μπορούμε ακόμα και να δημιουργήσουμε με ζωγραφιές το παραμύθι και να το ψηφιοποιήσουμε σε ebook / ή ακόμα και να δημιουργήσουμε stop-motion παραμύθι με φιγούρες (απο πλαστελίνη/ γύψο ή οτιδήποτε σκεφτούμε). ως κλείσιμο μπορούμε να βάλουμε ένα μήνυμα που βγαίνει απο το παραμύθι όπως "φερόμαστε σε όλους με καλοσύνη" ή "είμαστε όλοι ίδιοι κι όλοι διαφορετικοί" 

 

δ)Κατασκευή δυο όψεων (με τουβλάκια). 

Δύο παιδιά στο τραπέζι με διαχωριστικό ανάμεσά τους (ώστε να μην βλέπει ο ένας τη δουλειά του άλλου). Έχουν μπροστά τους  ίσο αριθμό (και σε χρώματα) απο τουβλάκια.

Ο ένας πράττει και ανακοινώνει - ο άλλος μιμείται με τις οδηγίες που ακούει (εναλλάσσονται οι ρόλοι). Σκοπός να φτιάξουν ένα ίδιο έργο (αριθμητικά/χρωματικά και σχηματικά) δίχως να δουν - μόνο με τις οδηγίες, (χρησιμοποιώντας μόνο λόγια, χωρίς να δείχνει) για να φτιάξει ακριβώς τον ίδιο πύργο (π.χ. «Βάλε το κόκκινο τουβλάκι κάτω, μετά το πράσινο από πάνω...»).

ε) Ο Τυφλός και ο Οδηγός (παιχνίδι εμπιστοσύνης και ενσυναίσθησης).

Το πολύ γνωστό παιχνίδι εμπιστοσύνης, με μια προέκταση 

Χωρίζουμε τα παιδιά σε ζευγάρια. Το ένα παιδί είναι ο «Τυφλός» (έχει κλειστά μάτια) και το άλλο είναι ο «Οδηγός». Ο οδηγός πρέπει να κρατήσει το χέρι του φίλου του και να τον οδηγήσει με ασφάλεια από τη μια άκρη της τάξης στην άλλη, αποφεύγοντας τα εμπόδια.

Η κρίσιμη ερώτηση μετά το παιχνίδι: Ρωτάμε τον Οδηγό: «Όταν οδηγούσες τον φίλο σου, περπατούσες γρήγορα ή αργά; Γιατί; Πώς ένιωθες εσύ που ήξερες πού πηγαίνεις και πώς ένιωθε ο φίλος σου που δεν έβλεπε τίποτα;»